Metabolik Cerrahi Nedir?
Metabolik cerrahi, obezite ile birlikte seyreden metabolik hastalıkların (tip 2 diyabet, hipertansiyon, karaciğer yağlanması, dislipidemi vb.) kontrol altına alınmasını hedefleyen cerrahi müdahalelerdir.
Aslında tüm obezite ameliyatları aynı zamanda metabolik cerrahi kapsamına girer. Çünkü bu cerrahiler sadece kilo kaybı sağlamaz; aynı zamanda metabolik hastalıkların gerilemesine veya tamamen düzelmesine katkı sağlar.
Bu etkileri nedeniyle obezite ameliyatları, günümüzde tedavi edici metabolik girişimler olarak tanımlanmaktadır.
Diyabet Cerrahisi Ne Demektir?
Tıbbi literatürde “Diyabet Cerrahisi” ya da “Şeker Ameliyatı” olarak geçen resmi bir prosedür bulunmamaktadır. Bu terim, halk arasında kullanılmakta olup, özellikle obezite cerrahisi sonrası tip 2 diyabette gözlemlenen ciddi iyileşmelere atıfta bulunmaktadır.
Bariatrik/metabolik cerrahi, tip 2 diyabetli hastalarda:
- HbA1c değerlerinin düşmesi
- İlaç ihtiyacının azalması ya da tamamen ortadan kalkması
- Pankreas insülin rezervlerinin korunması
gibi olumlu sonuçlarla diyabetin seyrini değiştirebilir.
STAMPEDE Çalışması: Bilimsel Kanıt
Cleveland Clinic tarafından gerçekleştirilen STAMPEDE çalışması, metabolik cerrahinin etkinliğini bilimsel olarak ortaya koymuştur.
Bu çalışmada, tip 2 diyabeti olan ve VKİ >30 kg/m² olan hastalar iki gruba ayrılmıştır:
- Sadece ilaç tedavisi uygulananlar
- Bariatrik cerrahi (Tüp Mide veya Gastrik Bypass) uygulananlar
Sonuçlar:
Cerrahi uygulanan hastalarda:
- HbA1c kontrolü çok daha etkili sağlanmış
- Diyabet remisyonu (düzelme) daha yüksek oranda gözlemlenmiş
- Uzun vadeli komplikasyon oranları azalmıştır
Bu çalışma, metabolik cerrahinin tip 2 diyabet tedavisinde medikal yaklaşımlara kıyasla daha üstün olduğunu ortaya koymuştur.
VKİ Düşük Hastalar Metabolik Cerrahi Olabilir mi?
Yeni kılavuzlar ve bilimsel veriler, VKİ 30–35 kg/m² aralığında olup, ciddi diyabet kontrol problemi yaşayan hastalarda metabolik cerrahinin etkili bir seçenek olabileceğini göstermektedir.
Ancak, VKİ <30 kg/m² olan hastalarda metabolik cerrahi, henüz uluslararası standartlara göre önerilmemektedir.
* Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolü. Araştırma, Geliştirme ve Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Dairesi Başkanlığı. T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Ankara, 2021.
Türkiye’deki Güncel Metabolik Cerrahi Kriterleri
T.C. Sağlık Bakanlığı’nın 2021 yılında yayımladığı Obezite ve Metabolik Cerrahi Klinik Protokolüne göre, metabolik cerrahi uygulanacak hastalar için:
- VKİ ≥ 35 kg/m² olması
- VKİ 30–35 kg/m² arasında olup şiddetli diyabet komplikasyonları (örneğin; göz, böbrek, sinir sistemi hasarı) olan hastalar
- Konservatif tedavilere (diyet, egzersiz, ilaç) rağmen kontrol altına alınamayan tip 2 diyabet vakaları
Tüm hastalar, multidisipliner bir ekip tarafından tıbbi, beslenme ve psikolojik açıdan değerlendirilmelidir.
Metabolik cerrahi, sadece kilo kaybı değil, aynı zamanda diyabet gibi hayatı tehdit edebilen metabolik hastalıkların kontrolünde bilimsel olarak kanıtlanmış güçlü bir yöntemdir.
Eğer tip 2 diyabetiniz varsa ve tedaviye rağmen kontrol altına alınamıyorsa, metabolik cerrahi sizin için bir seçenek olabilir.
- Değerlendirme için bize ulaşabilir, detaylı bilgi almak üzere kliniğimizden randevu oluşturabilirsiniz.
